lees verder
"OORVERDOVENDE STILTE"
DOOR FRANS A.D. DONSE
Inleiding
Op 15 augustus 1945 maakte de schrille stem van keizer Hirohito, die in Japan als godheid vereerd werd, bekend dat het land van de Rijzende Zon de oorlog had verloren. De Japanners hoorden dat bericht, rechtop in de houding staand, met verbijstering en met verslagenheid aan. Dat was het officiële, het echte, einde van de grote Tweede Wereldoorlog. Een oorlog, die miljoenen mensenlevens had gekost. De komende nederlaag van Japan was overigens steeds duidelijker waarneembaar geworden, naarmate de Amerikanen oprukten. Door de uitgestrektheid van de bezette gebieden werd het voor de Japanners steeds moeilijker deze effectief te verdedigen. In steeds sneller tempo werden de tankers en de slagschepen door de geallieerden tot zinken gebracht. Bovendien waren grote industriegebieden door de aanhoudende bombardementen verwoest. Ook de Japanse oorlogsvloot en de gevechtsvliegtuigen waren danig uitgedund. Desondanks moest toch nog een leger van meer dan twee miljoen zeer goed geoefende Japanse militairen worden verslagen. Ondanks dat de strijdkrachten onder generaal Mac Arthur en admiraal Nimitz het getij in de Pacific deed keren, zou het dan toch nog een hele tijd kunnen vergen, eer Japan zich gewonnen gaf.

Klik en lees verder in de kolom hiernaast

Naar boven

Send your contribution or reaction to this address.

















foto's: Ben Lokollo

Voor het eerst in de geschiedenis werden atoombommen ingezet. Op 6 augustus liet kolonel Paul Tibbets met zijn B-29, de “Enola Gay” de eerste uraniumbom genaamd “Little Boy” vallen op de stad Hiroshima. De tweede plutoniumbom, genaamd “Fat Man”, viel op de stad Nagasaki op 9 augustus 1945. Deze atoombommen alsmede de oorlogsverklaring van de Sovjet-Unie schenen de doorslag te geven. Maar ondanks de beide atoombommen moest keizer Hirohito nog zijn als heilig geldend gezag doen gelden en opdracht geven om de gevechten te beëindigen. De inzet van atoombommen was natuurlijk iets vreselijks, maar met zekerheid kan worden aangenomen dat het nog veel meer mensenlevens zou hebben gekost, als de bommen niet waren geworpen. Trouwens, Japan was de agressor geweest, die, in vrede levende bevolkingen, had aangevallen, geterroriseerd en gedood. Bovendien is later gebleken, dat het oorlogskabinet van Japan reeds besloten had, dat ingeval de geallieerden zouden overwinnen, de Europese krijgsgevangenen moesten worden geliquideerd. Een massa-executie dus. De atoombommen hebben dat dus gelukkig voorkomen.

Klik en lees verder in de kolom hiernaast

Chaos, bersiap en onzekerheid
Japan gaf zich onvoorwaardelijk over. Op 2 september 1945 werd aan boord van het Amerikaanse slagschip "Missouri", liggend in de baai van Tokio, de capitulatie bezegeld. In de bezette gebieden waren de Japanners onmenselijk wreed opgetreden. Martelingen, onthoofdingen, levend begravingen, uitputting door honger en vele andere, in een normaal brein, niet voorkomende, mishandelingen waren de oorzaak van ontelbare doden. Zowel in de militaire als in de burgerinterneringskampen, maar ook daarbuiten overleden velen aan ondervoeding, beri-beri, cholera, dysenterie en tropische zweren, omdat er simpelweg totaal geen medicijnen waren. Japan is voor al die oorlogsmisdaden schandelijk mild gestraft. Na de capitulatie van Japan was Nederlands-Indië echter niet echt bevrijd. Door een gezagsvacuüm volgde, een periode van chaos en anarchie, de “Bersiap” genaamd. Ook in deze Bersiapperiode vielen vele doden, waarbij wederom volkomen onschuldigen, zelfs vrouwen en kinderen, op de meest beestachtige wijze werden vermoord. Nadat de souvereiniteit door de Republiek Indonesië was verworven, was een hoofdstuk in de Nederlandse geschiedenis afgesloten. Maar voor velen duurde het lijden nog voort, n.l. voor de uit Indië verdrevenen, die alles verloren en moesten repatriëren naar Nederland of andere landen. Voor begrippen als trauma en syndroom was er in het na-oorlogse Nederland geen plaats. Het land was naarstig bezig met de eigen opbouw en had geen aandacht voor anderen.

Erewacht Soldadu Ambon bij het Indisch Monument.
Klik en lees verder in de kolom hiernaast
foto's: Benno Karsseboom Naar boven

In Nederland wordt op 4 mei de doden herdacht en op 5 mei de bevrijding gevierd met vlaggen en kerkdiensten, feesten en zoal meer. De herdenkingsplechtigheid bij het Momument op de Dam te Amsterdam, dan wel de plechtigheid op de Waalsdorpervlakte wordt op vrijwel alle tv-zenders rechtstreeks uitgezonden. De herdenkingsplechtigheid bij het Indisch Monument te Den Haag wordt slechts door één enkele zender verslagen. Dat is zeer te betreuren, omdat er veel mensen zijn, die vanwege hun hoge leeftijd of andere gebreken, niet meer persoonlijk aanwezig kunnen zijn. Tijdens de plechtigheid bij het Indisch Monument te Den Haag op 15 augustus wordt een moment van stilte ingelast. Voor ieder een moment om geconcentreerd te denken aan geliefden, familie en vrienden, die in die barbaarse oorlog, vaak nog veel te jong, zijn omgekomen. In die stilte hoor je, als het ware, de kreten van hen die gefolterd werden, het snikken van diegenen die wisten dat ze zouden sterven in alle eenzaamheid, het kermen van hen die door ziekten en pijn geteisterd werden en waarvoor geen enkele hulp was, zodat ze wisten dat het einde spoedig zou naderen. Het waren allemaal volkomen onschuldige mensen. Mensen die in vrede wilden leven en niemand kwaad deden. Die denkbeeldige geluiden in je hoofd maken de STILTE OORVERDOVEND. Jarenlang is er geijverd om van de regering gedaan te krijgen dat er op 14 en 15 augustus officieel mag worden gevlagd. Een uiterlijk vertoon als blijk dat wij nog steeds niet vergeten zijn wat zovelen in die bange en droeve tijden hebben doorstaan. Pas in 1999 werd door premier Kok toegestaan om op 14 augustus de driekleur halfstok te hijsen als eerbetoon aan de Nederlands-Indische doden in Oost-Azië en voor de velen die, tijdens transporten, verdronken zijn in de Indische Oceaan en de Stille Zuidzee. Ook op 15 augustus mag de vlag worden gehesen ter herdenking aan de overgave van Japan. In plaats dat, zeker de Indische gemeenschap, massaal gaat vlaggen, moeten wij helaas constateren dat dat maar zeer sporadisch geschiedt. Een eenzame driekleur, her en der, accentueert des te meer de nalatigheid. Jammer! Naarmate de jaren verstrijken en gaandeweg de generatie die alles lijfelijk heeft meegemaakt gaat verdwijnen, zullen opvolgende generaties er voor moeten waken dat de erediensten en herdenkingen niet verloren gaan. Immers. Het zijn hun ouders of grootouders die gevochten hebben en hun leven hebben gegeven voor de Vrede en Vrijheid. Hun Vrijheid en hun Vrede. Naar boven